SO HUU TRI TUE

Sai phạm trong cấp phép XD tại TPHCM: Kỳ 5 - Cần nhìn thẳng sai phạm, tránh vòng vo!

(SHTT) - Ngày 28/8/2018, Phó Chủ tịch UBND quận 1 phụ trách đô thị tổ chức kiểm điểm trách nhiệm tham mưu để xảy ra sai phạm đối với ông Lê Quốc Hiếu, Trưởng Phòng QLĐT quận. Tiếp đó, ngày 30/8, là kiểm điểm các chuyên viên viên.

Tuy kết luận kỷ luật chưa được đưa ra, nhưng những vấn đề giải trình vẫn là né tránh, vòng vo, không dám nhìn thẳng vào sai phạm để rút ra bài học cho công tác cán bộ, tham mưu cấp phép đúng quy hoạch của TPHCM sau này, nhất là trên địa bàn quận 1.

 Thứ nhất : Các giải trình của Phòng Quản lý đô thị (QLĐT) về việc áp dụng QĐ 29 đã được Thanh tra Q1 kết luận là không phù hợp.

 Thứ nhì: Theo Điều 2 Quyết định 3457/QĐ-UBND ngày 28/6/2013 của UBND TP về duyệt quy chế quản lý không gian, kiến trúc cảnh quan đô thị khu trung tâm hiện hữu Thành Phố Hồ Chí Minh (930ha):

“Các công trình có tiêu chí cộng thêm về hệ số sử dụng đất bao gồm tạo không gian mở công cộng; kết nối giao thông công cộng; bảo tồn công trình kiến trúc lịch sử; thân thiện với môi trường; bố trí thêm công viên trong dự án; thuộc khu vực khuyến khích cải tạo chỉnh trang đô thị” cần phải thông qua Hội đồng Quy hoạch - Kiến trúc thành phố trước khi báo cáo đề xuất, trình Ủy ban nhân dân thành phố xem xét, quyết định. Các công trình có tiêu chí cộng thêm về hệ số sử dụng đất còn lại, bao gồm “Kích thước và hình dáng lô đất phù hợp; lô đất giáp đường có lộ giới tối thiểu 20m”, để nhà đầu tư làm cơ sở cho việc lập dự án và xin phép xây dựng theo quy định".

“Tất cả các công trình trong khu 930ha, nếu cần đề xuất điều chỉnh chỉ tiêu quy hoạch kiến trúc khác với quy định tại đồ án quy hoạch phân khu tỷ lệ 1/2000 và Quy chế quản lý không gian, kiến trúc cảnh quan đô thị khu trung tâm hiện hữu thành phố, phải thông qua Hội đồng Quy hoạch - Kiến trúc thành phố, trước khi báo cáo đề xuất, trình Ủy ban nhân dân thành phố xem xét, quyết định".

Vì thế, việc P.QLĐT tham mưu UBND Q1 cấp các GPXD tăng các chỉ tiêu so với đồ án 930 ha là vượt thẩm quyền. Bởi, như giải thích ở trên thì thẩm quyền này thuộc về Hội đồng Quy hoạch – Kiến trúc thành phố và UBND TP.

“Giải mã” những khuất tất đằng sau các sai phạm

Việc tăng hệ số sử dụng đất (HSXDĐ) và tăng mật độ xây dựng là tăng diện tích sàn sử dụng, đặc biệt các căn nhà được xét tăng lại nằm ở các vị trí đắc địa trong trung tâm quận 1, chủ đầu tư có thể đưa vào hoạt động kinh doanh văn phòng, nhà hàng, khách sạn và các dịch vụ…. Điều này đem lại lợi ích rất lớn cho chủ đầu tư. Liệu có sự thỏa thuận trong này hay không? Nếu nói không, thì thật khó có ai mà tin. Tuy nhiên, ở góc độ thanh tra thì chưa tìm ra tiêu cực. Đây là vấn đề rất cần được “giải mã” tiếp theo sau công bố kỷ luật.

Việc tự ý cấp phép xây dựng (CPXD) cho tăng số tầng, vượt chiều cao đã phá vỡ định hướng không gian quy hoạch của khu vực, gây hậu quả nghiêm trọng, đồng thời cũng tạo điều kiện thuận lợi cho chủ đầu tư như yếu tố tăng HSXDĐ. Điều này tạo tiền lệ xấu cho việc CPXD sai trái.

Việc bố trí ram dốc sát lộ giới cũng lộ rõ sai phạm, điều này khó có thể cho rằng do non kém nghiệp vụ hoặc thiếu sót trong kiểm tra, giám sát. Bởi, theo quy định thì ram dốc phải lùi cách ranh lộ giới 3m để đảm bảo khoảng đệm an toàn cho việc xe hơi từ tầng hầm đi lên không ảnh hưởng đến người đi bộ. Việc bố trí sát ranh lộ giới, dẫn đến việc người đi bộ có thể bị tai nạn bất cứ lúc nào khi xe hơi từ tầng hầm đi lên. Đây là việc làm rất nguy hiểm cho người tham gia giao thông, nhất là trên địa bàn quận 1, khách du lịch bộ hành rất đông.

Việc PQLĐT giải trình cho Thanh tra quận 1(nội dung 2.2.2), “về chưa thống nhất trong việc áp dụng các văn bản về khoảng lùi công trình và mật độ xây dựng”.

 Nội dung này được đánh giá là sự tùy tiện của P.QLĐT (thích thì áp dụng, không thích thì không áp dụng, quyền nằm trong tay “quan”, “quan” thích làm gì thì “quan” làm. Quyền hành này nhằm tạo ra tính đặc thù cho từng loại hồ sơ “gửi gắm” hay không “gửi gắm”. Nếu là cơ quan quản lý nhà nước, thì mọi trường hợp phải được áp dụng bình đẳng như nhau, P.QLDT phải tham mưu cho UBND Q1 những định hướng để xử lý chung cho tất cả các trường hợp. Đằng này, P.QLDT lại tạo ra những trường hợp ngoại lệ để trục lợi cá nhân (hầu hết tập trung các sai phạm vào ông Ứng Kim Khôi), có những hồ sơ không “gửi gắm” thì bắt lỗi “rất rát”, theo quy định, hồ sơ nào “quen” thì áp thoải mái vô cùng, tăng các chỉ tiêu vô tội vạ. Từ đó phát sinh các tiêu cực.

Việc PQLĐT giải trình cho Thanh tra quận 1(nội dung 2.2.3), “về tham mưu cấp GPXD thể hiện các vật kiến trúc trong khoảng lùi công trình” cũng là việc vòng vo, né tránh.

 Theo quy định thì khoảng lùi phía trước công trình được tạo ra ra lối đi thông suốt để tăng sự tương tác và tiếp cận đối với công trình. Nên việc xây dựng các vật kiến trúc này làm phá vỡ không gian mặt tiền của công trình.

ky5 1

  Hình 3-1 của Quy chế 930ha

ky5

  Minh họa về khoảng lùi tại trệt -  Budget Hotels ở Singapore

Việc PQLĐT giải trình (nội dung 2.2.6) của Thanh tra quận 1, cho rằng  chưa chặt chẽ trong ghi nhận khảo sát thực địa, đánh giá, nhận xét hồ sơ cấp GPXD có thể nói là kho chấp nhận. Bởi, Quận 1 là khu đô thị hiện hữu nên việc áp dụng mang tính chất điều chỉnh các chỉ tiêu của đồ án 930 ha vào thực tế đối với một số trường hợp phải có sự đánh giá về hiện trạng của toàn tuyến đường hoặc hẻm để từ đó đưa ra định hướng chung và áp dụng cho các trường hợp khác. Tuy nhiên, P.QLDT trong thời điểm cấp phép xây dựng chỉ đánh giá cảm quan đối với từng trường hợp “quen” cụ thể để điều chỉnh các chỉ tiêu quy hoạch khác với đồ án 930ha mà không có đánh giá toàn tuyến, khu vực. Điều đó dẫn đến việc liệu các trường hợp khác liệu có được như vậy không hay là phải tìm đủ đường để được “quen” và được giải quyết linh động. Đến khi Thanh tra vào cuộc thì lại giải trình là đã có đi thực địa, nhưng nếu như đã thực địa tại sao lại không thể hiện vào trong tờ trình để thể hiện chính kiến và quá trình giải quyết hồ sơ. Đây là sự lấp liếm!

Luôn né tránh và ngụy biện

Các sai phạm đã rõ ràng, nhưng khi giải trình, thì PQLĐT luôn thoái thác, vòng vo và ngụy biện để đánh tráo khái niệm, không chấp nhận có tiêu cực. Chỉ là do phục vụ chủ đầu tư là chính. Có thể tin nổi không khi P.QLĐT giải trình đối với các sai phạm:

Tăng hệ số sử dụng đất đối với công trình 17 Nguyễn Trãi, phường Bến Thành (2.1.1 trang 3): “Để việc hạn chế phá dỡ sau khi chủ đầu tư đã xây dựng, đảm bảo việc sử dụng ổn định của người dân”.

Tăng hệ số sử dụng đất đối với công trình 104/8 Mai Thị Lựu (2.1.1 trang 3): “Đề xuất cấp phép xây dựng từ 3.0 lên 3.1 do phần diện tích tăng thêm là nhỏ. Mặc khác để đảm bảo nhu cầu sử dụng của người dân, P.QLĐT đề xuất cấp giấy phép xây dựng với hệ số sử dụng đất là 3.1”.

Tăng mật độ xây dựng đối với công trình 90/88A Nguyễn Đình Chiểu (trang 8): “Căn cứ quy định 930ha….; đảm bảo nhu cầu sử dụng và công năng công trình…”.

Tham mưu ban hành công văn cho phép chủ đầu tư xây dựng mốt số nội dung không đúng quy định (2.1.6): “Một số nội dung khi chủ đầu tư đề nghị... Tuy nhiên để tránh phát sinh tình trạng vi phạm xây dựng, đảm bảo an toàn xxaay dựng cho công trình và công trình lân cận và để đáp ứng nhu cầu sử chữa, cải tạo của người dân, ….”.

Qua tìm hiểu về quy trình cấp phép xây dựng trên địa bàn quận 1, thì các chỉ tiêu quy hoạch của Sở Quy hoạch – Kiến trúc rất rõ ràng, sờ sờ ra đó, thế mà lại cố tình cấp phép sai so với các chỉ tiêu theo “nhu cầu” của chủ đầu tư.

Như vậy, các sai phạm trên là để đáp ứng “nhu cầu” của chủ đầu tư? P.QLĐT là đơn vị tham mưu cho UBND Q1 (là cơ quan hành pháp) các quy định pháp luật về CPXD. Theo quy định thì người dân được làm những gì pháp luật không cấm, còn cán bộ công chức thì không được làm những gì trái quy định cho phép. Vấn đề đặt ra là những việc này đã sai quy định, đồng thời quy định nêu trên đã hạn chế quyền của người dân và cán bộ công chức. Vậy thì tại sao người dân vẫn có “nhu cầu” vượt quá quy định và cán bộ công chức lại “cung ứng” các nhu cầu quá đáng đó. Liệu đây có phải là quy luật cung – cầu của thị trường? Liệu có sự thông đồng giữa chủ đầu tư và cán bộ công chức P.QLĐT? Đó có được gọi là tiêu cực, là tham nhũng hay không? Còn nếu lách luật, thì cơ quan chức năng cần có thêm những văn bản nhằm bịt kín kẽ hở này, tránh cán bộ công chức và chủ đầu tư trục lợi.

Chuyện lách luật

74 -76 NKKN

 Công trình 74 – 76 - 76Bis Nam Kỳ Khởi Nghĩa, P. Nguyễn Thái Bình (hiện nay là quán Bar Envy Club), được xem là lách luật tham mưu cho lãnh đạo CPXD của PQLĐT Q 1

Cụ thể nhất là công trình 74 – 76 - 76Bis Nam Kỳ Khởi Nghĩa. Theo Quyết định 27/2014/QĐ-UBND ngày 04/8/2014 của UBND Thành phố quy định chi tiết một số nội dung về CPXD trên địa bàn Thành Phố Hồ Chí Minh, các công trình không phải nhà ở (văn phòng, khách sạn, …) thuộc trục đường Nam Kỳ Khởi Nghĩa thuộc thẩm quyền cấp phép của Sở Xây dựng. Theo đó, nhà ở thì thuộc thẩm quyền của UBND Q1. Trong khi đó, theo quy định tại Luật Nhà ở năm 2014, thì tổ chức không được xây dựng nhà ở. Đồng thời theo phân tích tại của Kết luận Thanh tra, thì Công ty BL làm Hợp đồng thuê nhà với chủ nhà 74-76 NKKN để làm nhà hàng và lounge biểu diễn nghệ thuật theo giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp của bên thuê; hợp đồng với chủ nhà 76 Bis NKKK để làm nhà hàng bán đồ ăn. Vậy làm sao để cấp phép xây dựng cho Công ty BL? P.QLĐT có cách giải quyết đó là cấp phép Nhà ở cho Công ty BL để né tránh Sở Xây dựng nhưng lại “vô tình” làm sai Luật Nhà ở và nội dung tại các Hợp đồng cho thuê.

Ngoài ra, PQLĐT Q1 còn tham mưu ban hành công văn cho phép chủ đầu tư xây dựng một số nội dung không đúng quy định. Đó là việc cho phép chủ đầu tư xây dựng hệ kết cấu đà, cột, tường tại các phần diện tích mật độ xây dựng (vốn dĩ theo quy định chỉ được cao 2.6m) lên cao tới hết căn nhà, tạo điều kiện cho chủ đầu tư sai phạm, lấp các ô thông tầng đó thành sàn xây dựng.

Để “lách luật” thì P.QLĐT lý giải rằng: “Một số nội dung khi chủ đầu tư đề nghị xây dựng, sửa chữa, cải tạo đã vượt quá chỉ tiêu quy hoạch, không thể CPXD được. Tuy nhiên, để tránh phát sinh tình trạng vi phạm xây dựng, đảm bảo an toàn xây dựng cho công trình và công trình lân cận và để đáp ứng nhu cầu sửa chữa, cải tạo của người dân, PQLĐT đã đề xuất UBND Quận 1 ban hành văn bản chấp thuận cho chủ đầu tư thực hiện việc xây dựng, sửa chữa công trình trong khuôn viên nhà”.

 Như vậy, theo giải trình trên thì P.QLĐT đã biết là các công trình trên đã vượt quá chỉ tiêu quy hoạch, không thể CPXD. Thế mà P.QLĐT lại lách luật tham mưu UBND Q1 ban hành văn bản chấp thuận cho chủ đầu tư xây dựng các hạng mục kiến trúc đó. Điều đáng nói ở đây là giá trị pháp lý của các văn bản này, nó không thể thay thế GPXD. Và đây lại là việc làm theo nhu cầu của chủ đầu tư. Chủ đầu tư muốn sao cũng được, ngoài quy định cũng được. Đây là câu hỏi về tiêu cực mà dư luận rất muốn làm rõ.

 Mặt khác, PQLĐT Q1 còn tham mưu cấp GPXD khi chưa có giấy chứng nhận thẩm duyệt Phòng cháy và chữa cháy và tham mưu cấp GPXD sai nội dung hướng dẫn của Sở Quy hoạch – Kiến trúc. Chẳng lẽ nhiều sai phạm như vậy, cũng chỉ là sai sót?

 Theo quy định pháp luật, thì đối với công trình văn phòng, khách sạn có quy mô từ 5 tầng trở lên, phải thẩm duyệt Phòng cháy chữa cháy trước để làm cơ sởcho việc CPXD. Tuy nhiên, P.QLĐT lại rất “linh động” giải quyết cấp phép, mặc dù thiếu thành phần hồ sơ này, bất chấp quy định rất khắc khe, nhất là trong tình hình cháy lớn ở tòa nhà cao tằng trong TPHCM luôn là hiểm họa.

 Việc các công trình được Sở Quy hoạch – Kiến trúc cấp chỉ tiêu quy hoạch cho các công trình có nội dung rất rõ ràng, ấy vậy mà P.QLĐT lại “vô tình” CPXD không đúng với các chỉ tiêu này, mà đáng nói là những lỗi sai này lại mang lợi ích lớn đến cho chủ đầu tư. Điều này nói không tiêu cực thì nghe thật chói tai. Cụi thể là  đối với công trình 53 Huỳnh Khương Ninh lợi được 49.72m2, do không có giải pháp ngắt khối (tách 2 khối công trình với khoảng cách tối thiểu 2m) và công trình 33 Phùng Khắc Khoan, chủ đầu tư được lợi diện tích sàn từ việc không tách khối này.

Nhóm PVĐT


Vinamilk
Sunshine
Máy lọc nước
BToday.vn
Hóa chất Phúc Lâm